WBSO-woordenboek

Begrippen rond de WBSO en Nederlandse innovatiesubsidies, helder uitgelegd.

Zoek je de betekenis van een WBSO-term? In dit woordenboek leggen we de belangrijkste begrippen rond de WBSO en innovatiesubsidies in Nederland uit.

Aanvraagperiode: De aanvraagperiode is de periode waarvoor je WBSO aanvraagt. Voor ondernemingen met personeel beslaat een periode minimaal 3 en maximaal 12 aaneengesloten kalendermaanden, en aanvraagperiodes mogen elkaar niet overlappen.
AGVV (Algemene Groepsvrijstellingsverordening): De AGVV is een Europese verordening die bepaalde categorieën staatssteun vrijstelt van de aanmeldplicht bij de Europese Commissie. Veel innovatie- en R&D-subsidies worden onder de AGVV verleend.
Beschikking: Een beschikking is het formele besluit van RVO op je aanvraag. Bij de WBSO is dit de S&O-verklaring, waarin de toegekende S&O-uren en het belastingvoordeel staan. Tegen een beschikking kun je binnen zes weken bezwaar maken.
BSN (burgerservicenummer): Het burgerservicenummer (BSN) is een uniek persoonsnummer. Bij een WBSO-aanvraag voor een onderneming met personeel geef je de BSN's door van de werknemers die het S&O-werk hebben uitgevoerd, voor de berekening van het gemiddelde S&O-uurloon.
Cofinanciering: Cofinanciering is de eigen bijdrage die je als onderneming inlegt naast de subsidie. Veel regelingen vergoeden slechts een percentage van de kosten (bijvoorbeeld 35% of 60%); de rest financier je zelf.
De-minimissteun: De-minimissteun is staatssteun die zo beperkt is dat ze niet hoeft te worden aangemeld bij de Europese Commissie. Per onderneming geldt een maximum over een voortschrijdende periode. Veel subsidies, zoals SIB en SLIM, vallen onder de de-minimisregels, waardoor je een verklaring over eerder ontvangen steun moet afgeven.
DigiD: DigiD is het digitale inlogmiddel voor particulieren en zelfstandigen bij de Nederlandse overheid. Zelfstandigen kunnen met DigiD inloggen op mijn.rvo.nl om een WBSO-aanvraag in te dienen; rechtspersonen hebben eHerkenning nodig.
eHerkenning: eHerkenning is het digitale inlogmiddel voor bedrijven, vergelijkbaar met DigiD maar voor organisaties. Voor een WBSO-aanvraag heb je minimaal niveau eH3 met machtiging voor RVO-diensten nodig.
Eindrapportage: De eindrapportage is het verslag dat je na afloop van een gesubsidieerd project indient, met de behaalde resultaten en de gerealiseerde kosten. Op basis daarvan stelt de subsidieverstrekker de subsidie definitief vast.
eLoket (RVO): Het eLoket is de digitale omgeving van RVO waarin je bepaalde subsidieaanvragen indient en beheert. Voor toegang log je in met eHerkenning (bedrijven) of DigiD (zelfstandigen).
Eurostars: Eurostars is een Europees programma dat subsidie biedt voor internationale, marktgerichte R&D-projecten van innovatieve mkb-bedrijven die samenwerken met partners uit andere deelnemende landen. Het is aanvullend op nationale regelingen zoals de WBSO.
Experimentele ontwikkeling: Experimentele ontwikkeling is het toepassen van bestaande kennis om nieuwe of verbeterde producten, processen of diensten te ontwikkelen, bijvoorbeeld via prototypes of pilots. Net als industrieel onderzoek is het een Europees gedefinieerde categorie binnen R&D-steun.
Forfait (WBSO): Het forfait is een vaste opslag per S&O-uur waarmee je kosten en uitgaven verrekent zonder ze afzonderlijk te administreren. Het alternatief is opgave van de werkelijke kosten en uitgaven; je kiest per kalenderjaar één van beide.
Haalbaarheidsstudie: Een haalbaarheidsstudie onderzoekt de technische en economische haalbaarheid van een voorgenomen innovatie, voordat je grootschalig investeert. Ze vormt de kern van een MIT-haalbaarheidsproject.
Industrieel onderzoek: Industrieel onderzoek is planmatig onderzoek gericht op het opdoen van nieuwe kennis voor de ontwikkeling van nieuwe producten, processen of diensten. Het is een Europees gedefinieerde categorie die in veel R&D-subsidies terugkomt, vaak naast experimentele ontwikkeling.
Innovatiebox: De innovatiebox is een regeling in de vennootschapsbelasting waarbij winst uit innovatieve activiteiten wordt belast tegen een verlaagd tarief van 9%. Een S&O-verklaring (WBSO) is meestal het toegangsticket.
Innovatiekrediet: Het Innovatiekrediet is een financieringsregeling van RVO in de vorm van een krediet (lening) voor de ontwikkeling van veelbelovende nieuwe producten, processen of diensten. Anders dan de WBSO is het een terug te betalen financiering, geen fiscaal voordeel.
Ketenmachtiging: Met een ketenmachtiging machtig je een intermediair, zoals een adviseur of accountant, om namens jouw onderneming zaken te regelen bij RVO — bijvoorbeeld het indienen van een WBSO-aanvraag — zonder je eigen eHerkenning te delen.
Kosten en uitgaven (WBSO): Naast S&O-loonkosten kunnen ondernemingen met personeel ook kosten en uitgaven voor hun S&O-project opvoeren, zoals materialen of de aanschaf van bedrijfsmiddelen. Je kiest hierbij tussen het forfait of de werkelijke kosten en uitgaven.
KvK (Kamer van Koophandel): De Kamer van Koophandel (KvK) is het Nederlandse handelsregister waarin ondernemingen zijn ingeschreven. Je KvK-nummer heb je nodig bij vrijwel elke subsidieaanvraag, waaronder de WBSO.
Loonheffing: Loonheffing is de verzamelnaam voor de loonbelasting en premies die een werkgever inhoudt op het loon. Het WBSO-voordeel voor ondernemingen met personeel wordt verrekend via een vermindering op de af te dragen loonheffing.
mijn.rvo.nl: mijn.rvo.nl is het online portaal van RVO waar je je WBSO-aanvraag indient, je beschikking inziet en de mededeling van je realisatie doorgeeft. Inloggen gaat met eHerkenning (bedrijven) of DigiD (zelfstandigen).
MIT-regeling: De MIT-regeling (MKB-innovatiestimulering Regio en Topsectoren) stimuleert innovatie bij het mkb binnen de landelijke topsectoren en regio's, onder meer via haalbaarheidsprojecten en R&D-samenwerkingsprojecten. Ze staat los van de WBSO, maar is vaak te combineren.
MKB (midden- en kleinbedrijf): Het MKB omvat volgens de EU-definitie ondernemingen met minder dan 250 werknemers en een jaaromzet tot € 50 miljoen of een balanstotaal tot € 43 miljoen. Veel regelingen, zoals MIT, SIB en SLIM, zijn specifiek voor het MKB bedoeld.
Programmatuur (WBSO): Programmatuur is binnen de WBSO de term voor software die je zelf ontwikkelt. Het ontwikkelen van technisch nieuwe programmatuur met technische onzekerheid kan kwalificeren; het enkel configureren of toepassen van bestaande software niet.
Realisatieopgave: De realisatieopgave (mededeling van realisatie) is de opgave na afloop van het kalenderjaar waarin je de daadwerkelijk gemaakte S&O-uren en eventuele kosten aan RVO doorgeeft. Zelfstandigen met meer dan 500 S&O-uren hoeven dit niet te doen.
RVO: De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) is de overheidsorganisatie die namens het ministerie van Economische Zaken regelingen als de WBSO uitvoert. Je dient je aanvraag in via mijn.rvo.nl.
S&O-grondslag: De S&O-grondslag is het bedrag waarover je WBSO-voordeel wordt berekend: de S&O-uren maal het (gemiddelde of forfaitaire) S&O-uurloon, plus eventueel kosten en uitgaven. In 2026 geldt 36% over de eerste € 391.020 en 16% daarboven.
S&O-inhoudingsplichtige: Een S&O-inhoudingsplichtige is een werkgever die loonheffing inhoudt en die WBSO aanvraagt voor het speur- en ontwikkelingswerk van werknemers. Het WBSO-voordeel verrekent de inhoudingsplichtige via de loonaangifte.
S&O-uurloon: Het S&O-uurloon is het uurtarief dat wordt gebruikt om de S&O-grondslag te berekenen. RVO stelt dit vast op basis van je loonadministratie van twee jaar eerder; gebruikte je toen geen WBSO, dan geldt in 2026 het forfaitaire S&O-uurloon van € 29.
S&O-verklaring: De S&O-verklaring is de beschikking van RVO waarin staat hoeveel speur- en ontwikkelingsuren zijn toegekend en welk belastingvoordeel je via de WBSO ontvangt. Je hebt deze nodig om het voordeel te verzilveren.
SIB (Support International Business): SIB (Support International Business) is een subsidieprogramma dat het Nederlandse mkb ondersteunt bij internationaal ondernemen, onder meer via SIB Marktentree (bijdrage voor een lokale expert) en SIB Individuele Beursdeelname (bijdrage voor deelname aan een internationale beurs).
SLIM-subsidie: De SLIM-subsidie (Stimulering Leren en ontwikkelen in mkb-ondernemingen) stimuleert leren en ontwikkelen binnen het mkb. Ze vergoedt tot 60% van de kosten (maximaal € 24.999) voor een bedrijfsscan, loopbaan- of ontwikkeladvies, of het invoeren van een leer- of ontwikkelmethode.
Speur- en ontwikkelingswerk (S&O): Speur- en ontwikkelingswerk (S&O) is het werk dat onder de WBSO valt: het ontwikkelen van technisch nieuwe programmatuur, producten of productieprocessen, of het uitvoeren van technisch-wetenschappelijk onderzoek, telkens met technische onzekerheid.
Staatssteun: Staatssteun is een voordeel dat de overheid aan ondernemingen verleent en dat de mededinging kan beïnvloeden. Europese regels begrenzen staatssteun; subsidies vallen vaak onder een vrijstelling zoals de de-minimisregeling of de Algemene Groepsvrijstellingsverordening (AGVV).
Starter (WBSO): Een starter is binnen de WBSO een onderneming die in de afgelopen vijf jaar maximaal twee keer een S&O-verklaring heeft gehad. Starters krijgen een hoger tarief in de eerste schijf: 50% in plaats van 36% in 2026.
Subsidieplafond: Het subsidieplafond is het totale budget dat voor een regeling of openstelling beschikbaar is. Is het plafond bereikt, dan worden verdere aanvragen afgewezen. Bij regelingen op volgorde van binnenkomst loont het om vroeg in te dienen.
Technisch-wetenschappelijk onderzoek (TWO): Technisch-wetenschappelijk onderzoek (TWO) is een van de soorten werk die onder de WBSO vallen. Het gaat om verklarend onderzoek van technische aard, met als doel nieuwe technische kennis te verwerven en met een onzekere uitkomst.
Technische nieuwheid: Technische nieuwheid betekent dat de oplossing die je ontwikkelt technisch nieuw is voor je eigen onderneming. Het is samen met technische onzekerheid een kernvoorwaarde om voor de WBSO in aanmerking te komen.
Topsectoren: De topsectoren zijn de economische sectoren waarop het Nederlandse innovatiebeleid zich richt, zoals high-tech, life sciences & health, agri & food en energie. Regelingen als de MIT richten zich op innovatie binnen deze topsectoren en de bijbehorende missies.
Urenadministratie (WBSO): De urenadministratie is de bijhouding van de aan S&O bestede uren per persoon, per project en per dag. Ze is verplicht na een toegekende WBSO en vormt de basis voor de mededeling van je realisatie.
Urencriterium: Het urencriterium is de eis dat een zelfstandige minimaal 500 S&O-uren per kalenderjaar aan speur- en ontwikkelingswerk besteedt om recht te hebben op de S&O-aftrek in de inkomstenbelasting.
Vaststelling: De vaststelling is het besluit waarmee de overheid de definitieve hoogte van een subsidie bepaalt, doorgaans na een eindrapportage over de werkelijk gemaakte kosten en behaalde resultaten. Pas bij vaststelling staat het uiteindelijke bedrag vast.
Voorschot: Een voorschot is een vooruitbetaling van een deel van een toegekende subsidie, vóór de definitieve vaststelling. Niet elke regeling kent voorschotten; bij de WBSO verloopt het voordeel juist via een vermindering op de loonheffing.
WBSO: De Wet Bevordering Speur- en Ontwikkelingswerk (WBSO) is de Nederlandse fiscale regeling die een deel van de loonkosten voor research & development (R&D) vergoedt via een korting op de loonheffing of een aftrek voor zelfstandigen.