Staatssteun

Definitie

Staatssteun is de EU-rechtsterm voor elk voordeel dat een overheid met staatsmiddelen aan een onderneming verleent, op een manier die selectief is en die de mededinging of het handelsverkeer tussen EU-lidstaten kan verstoren. Omdat staatssteun een gelijk speelveld binnen de interne markt kan ondermijnen, stelt Europese regelgeving strikte grenzen en moeten lidstaten staatssteun in principe vooraf aanmelden bij de Europese Commissie. In de praktijk doorlopen de meeste Nederlandse innovatie- en groeisubsidies echter geen individuele aanmelding, omdat ze zo zijn vormgegeven dat ze onder een erkende vrijstelling vallen. De twee bekendste vrijstellingen zijn de de-minimisregeling, die steun dekt die zo beperkt is dat wordt aangenomen dat ze de mededinging niet verstoort, en de Algemene Groepsvrijstellingsverordening (AGVV), die bredere categorieën steun vooraf goedkeurt — waaronder veel vormen van R&D, scholing en milieuondersteuning — onder voorwaarden voor steunintensiteit en subsidiabele kosten. Of een Nederlandse regeling onder de-minimis of de AGVV valt, bepaalt wat je bij een aanvraag moet opgeven: de-minimisregelingen vereisen een verklaring over eerder ontvangen steun, terwijl AGVV-regelingen in plaats daarvan bewijs vereisen dat aan de specifieke voorwaarden van de regeling is voldaan. Weten onder welke vrijstelling een subsidie valt, is daarom essentiële achtergrondkennis wanneer je meerdere regelingen combineert, omdat het bepaalt hoe de steun wordt bijgehouden en begrensd.

Veelgestelde vragen

Wat is staatssteun volgens de EU-regels?

Staatssteun is een selectief voordeel dat een overheid met staatsmiddelen aan een onderneming verleent, op een manier die de mededinging of het handelsverkeer tussen EU-lidstaten kan verstoren.

Moeten alle Nederlandse subsidies worden aangemeld bij de Europese Commissie?

Nee — de meeste Nederlandse subsidies zijn zo vormgegeven dat ze onder een vrijstelling vallen, zoals de de-minimisregeling of de Algemene Groepsvrijstellingsverordening, waardoor individuele aanmelding niet nodig is.

Wat is het verschil tussen de-minimis en de AGVV bij staatssteun?

De-minimis dekt steun die zo beperkt is dat wordt aangenomen dat ze de mededinging niet verstoort, terwijl de AGVV bredere categorieën steun vooraf goedkeurt, zoals R&D- of scholingssteun, onder specifieke voorwaarden.